In het spoor van de FORTIO-maatopleiding

De NMBS schreef een tijd geleden een aanbesteding uit voor een intensieve opfrissingscursus voor ruim 140 technical operators. FORTIO en de Waalse partner IFAMPE haalden de opdracht binnen. Het doel van de opleiding? All-round technische medewerkers van de NMBS extra vakkennis laten vergaren in acht verschillende modules.

De NMBS heeft een uitgebreide ploeg stielmannen die zich bezighouden met herstel- en opfriswerken in de directiegebouwen en stations. André Toegers werkt al meer dan 35 jaar voor de NMBS. “U kunt me gerust de syndicus van de directiegebouwen noemen”, zegt Toegers. “Net daarom heb ik deze opleiding mee opgevolgd. Het resultaat is verbluffend.”

Aanbesteding

Omdat er in de nabije toekomst een aantal nieuwe aanwervingen zullen volgen, wil de NMBS het niveau van de bestaande personeelsleden op gelijke hoogte brengen. “We hebben besloten om de opleiding op te splitsen in verschillende modules en deze uit te besteden aan een extern opleidingscentrum. FORTIO en de Waalse partner IFAMPE hebben de openbare aanbesteding binnengehaald. We hebben vervolgens samen aan tafel gezeten en een geschikt opleidingsplan uitgetekend,” legt André Toegers uit. “We kwamen uit op acht verschillende modules: metselwerk, chape- en tegelwerk, bepleistering en cementeren, HVAC, sanitair, schilderwerken, schrijnwerkerij en laswerken. Het is niet de bedoeling om de cursisten in elk vak te laten specialiseren, dat is namelijk onmogelijk in de vooraf bepaalde tijdspanne. Het doel was om ze op telkens vier dagen een intensieve opleiding aan te bieden.” De Belgische Spoorwegen stuurden in totaal welgeteld 142 werknemers tussen 50 en 55 jaar naar de acht verschillende modules op diverse SYNTRA-campussen. “Deze deelnemers zitten allemaal op het einde van hun carrière”, zegt André Toegers. “Om ze binnen een aantal jaren te kunnen vervangen door nieuwe technische operatoren, willen we eerst het niveau nog een beetje opkrikken.”

Intensief

Hasselaar Patrick Hermes was verantwoordelijk voor de modules HVAC en sanitair. De installateur van verwarming en sanitair combineert zijn job als zelfstandig ondernemer al zo’n dertig jaar met opdrachten als FORTIO-docent. “Ik geef voornamelijk avondopleidingen maar was verheugd om deze maatopleiding voor onderhoudstechnici van de NMBS te mogen geven. Het leertraject was samengesteld in een duidelijk programma en daar hebben we dan op verder geborduurd en een syllabus voor gemaakt,” legt Patrick Hermes uit. “De lessen bestonden uit vier sessies van telkens zo’n zes uur per module. Dat is behoorlijk intensief waardoor de cursisten toch flink wat kennis konden vergaren.”

Praktijkgericht

De lessen voor de modules sanitair en HVAC gingen door op de SYNTRA-campus in Genk. “Daar is een grote bouwhal beschikbaar waardoor we heel erg praktijkgericht te werk kunnen gaan”, legt Patrick Hermes uit. “We hebben er onder andere laswerk verricht, toiletten opgehangen, verbindingen voor centrale verwarming gemaakt, soldeerwerk uitgevoerd enzovoort. Ik had alle basismaterialen bij zodat ze de verschillende producten leerden kennen en wisten hoe ze deze moesten gebruiken en installeren.”

André Toegers, NMBS

André Toegers heeft zelf deelgenomen aan een module van Patrick Hermes en heeft alleen maar lovende woorden. “Patrick kent zijn vak door en door. Hij is een goede stielman en weet iedereen te blijven boeien. Het is niet eenvoudig om zulke moeilijke materie op een simpele manier uit te leggen. Patrick deed dat erg goed en daardoor kon elke cursist iets van de opleiding opsteken. Een ingenieur die later ook in de examenjury zetelde, vergezelde me bij één van de lessen van Patrick. Ook hij was verwonderd over de kwaliteit van de opleiding. En die bouwhal in Genk is natuurlijk een grote troef. In tegenstelling tot andere opleidingscentra mocht een gemetste muur blijven staan zodat de cursisten deze in een andere module konden afwerken.”

Handen uit de mouwen

De cursisten waren eveneens enthousiast over het opleidingspakket. Dat bleek uit de evaluatieformulieren die ze achteraf mochten invullen. “Ik heb niemand horen klagen”, zegt Patrick Hermes. “En dat terwijl het toch een erg intensieve opleiding was. In totaal hebben die mannen meer dan dertig werkdagen opleiding gehad. Dat is niet niks. Toch bleven ze nagenoeg allemaal erg enthousiast. Voor mij was het ook een positieve ervaring om voor kleine groepjes van pakweg 10 personen les te geven. De meerwaarde ligt volgens mij in de praktijkgerichtheid. Er wordt tegenwoordig veel te veel lesgegeven met behulp van een beamer. Theoretische lessen op de schoolbanken gaan voor de meeste mensen al snel vervelen. Als je de handen echt uit de mouwen kunt steken, leer je niet alleen veel meer maar vliegt de tijd ook voorbij.” Het opleidingsverhaal stopte niet na het bijwonen van de verschillende modules. Patrick Hermes en alle andere docenten stelden na elke module een schriftelijke proef op met een hele rits vragen voor de cursisten. “Daarnaast was er ook nog een groot mondeling examen voor een vakjury op het einde van de opleiding”, legt André Toegers uit. “Ik zat zelf als voorzitter in de jury en moet zeggen dat ik erg verrast was over de evolutie die de deelnemers gemaakt hebben. Alle cursisten waren geslaagd en dat betekent dat de investering in deze opleiding ook een groot succes was.”

Iedereen tevreden

Ondanks de grootsheid van dit opleidingstraject verliep alles gesmeerd. En alle betrokken partijen klinken enthousiast. Patrick Hermes heeft al laten weten dat hij zulke maatopleidingen wel vaker wil verzorgen. André Toegers was een trotse juryvoorzitter en de NMBS-werknemers kunnen naar eigen zeggen veel soepeler werken. “Onze technische medewerkers zijn klaargestoomd om veel meer taken zelf uit te voeren. Wanneer ze een lokaal moeten opfrissen, moeten ze geen schrijnwerker of loodgieter meer bellen maar kunnen ze zelf aan de slag. Missie volbracht.”